วันศุกร์ที่ 20 มีนาคม พ.ศ. 2569

เทคโนโลยี BCI ช่วยให้ผู้พิการทางร่างกายสามารถส่งข้อความได้เร็วเหมือนความเร็วปกติ

brain-gate
ภาพจาก Scientific American โดย Tanya Lewis

ส่วนเชื่อมต่อสมองกับคอมพิวเตอร์ (Brain-Computer Interface) หรือ BCI ที่พัฒนาโดยกลุ่มนักวิจัย BrainGate Consortium ช่วยให้ผู้ป่วยที่เป็นอัมพาตสามารถพิมพ์ข้อความโดยใช้เพียงความคิดได้ด้วยความเร็วสูงสุดถึง 22 คำต่อนาที ซึ่งใกล้เคียงกับความเร็วในการพิมพ์ข้อความบนสมาร์ทโฟนโดยทั่วไป

ระบบนี้ใช้การฝังอิเล็กโทรด (implanted electrodes) เพื่อตรวจจับสัญญาณกิจกรรมของประสาทจากส่วนควบคุมการเคลื่อนไหวของสมอง (motor cortex) และประยุกต์ใช้ AI ในการทำนายการเคลื่อนไหวนิ้วมือที่ผู้ป่วยตั้งใจจะกดบนแป้นพิมพ์แบบ QWERTY

อย่างไรก็ตาม เทคโนโลยีนี้ยังมีข้อจำกัดเนื่องจากจำเป็นต้องมีการปรับจูนค่า (calibrate) ระบบ BCI ใหม่ทุกครั้งก่อนเริ่มใช้งาน

อ่านข่าวเต็มได้ที่: Scientific American โดย Tanya Lewis

วันพฤหัสบดีที่ 19 มีนาคม พ.ศ. 2569

สหรัฐฯ บังคับใช้มาตรการคว่ำบาตรต่อโครงการแรงงานทางไกลของเกาหลีเหนือ

North-Korea
Photo by Thomas Evans on Unsplash

กระทรวงการคลังสหรัฐฯ (U.S. Treasury Department) ได้ประกาศคว่ำบาตรบุคคล 6 ราย และบริษัท 2 แห่ง ฐานให้ความช่วยเหลือแผนการของเกาหลีเหนือที่ใช้แรงงาน IT ทางไกล (remote IT workers) เพื่อหาเงินทุนสนับสนุนโครงการอาวุธ

เจ้าหน้าที่ปฏิบัติการของเกาหลีเหนือได้ปลอมตัวเป็นผู้เชี่ยวชาญด้าน IT ที่ถูกกฎหมายในต่างประเทศ โดยมักใช้การขโมยอัตลักษณ์ (stolen identities) และปลอมแปลงเอกสาร เพื่อส่งเงินค่าจ้างกลับไปยังกรุงเปียงยาง (Pyongyang) สำหรับสนับสนุนการพัฒนาอาวุธนิวเคลียร์และขีปนาวุธข้ามทวีป

มีรายงานว่าโครงการดังกล่าวสามารถสร้างรายได้เกือบ 800 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ในปี 2024 เพียงปีเดียว โดยแรงงานบางส่วนยังมีการฝังมัลแวร์ (malware) เพื่อขโมยข้อมูลสำคัญของบริษัทนายจ้างอีกด้วย

อ่านข่าวเต็มได้ที่: CBS News โดยNicole Sganga

แนะนำเว็บไซต์เรียนรู้การเรียนรู้ Machine Learning ผ่านการเล่นเกม

สวัสดีครับวันนี้ผมมีเว็บไซต์ที่น่าสนใจที่จะช่วยให้เราเข้าใจกระบวนการพัฒนาโมเดลการเรียนรู้ของเครื่อง (Machine Learning) มาแนะนำให้ลองไปเล่นกันดูครับ นั่นคือ AI Quest จาก Google ครับ ซึ่งเข้าได้จากลิงก์นี้ครับ https://research.google/ai-quests 

ซึ่งเว็บไซต์นี้ก็ตามชื่อครับ คือเขาจะให้เราทำภารกิจ (quest) ด้าน AI เพื่อนำมาสร้างโมเดลการเรียนรู้ของเครื่องเพื่อนำมาแก้ปัญหา โดยเราจะได้เรียนรู้ขั้นตอนเริ่มตั้งแต่

1. การเข้าใจปัญหา 

2. การเก็บรวบรวมข้อมูล 

4.การทำความสะอาดข้อมูล (data cleansing)

5. การเลือกข้อมูลที่เกี่ยวข้องที่สุด (Feature Selection) เพื่อนำมาสร้างจะให้เราทำสร้างโมเดลการเรียนรู้ของเครื่อง 

6. การฝึกฝนโมเดล

7. การทดสอบโมเดล

8. การปรับปรุงโมเดล 

9. การนำโมเดลไปใช้งานจริง 

โดยภารกิจหนึ่งที่ผมลองทำดูแล้วก็คือภารกิจช่วยเรื่องน้ำท่วมตลาด ซึ่งเขาก็จะเริ่มจากเล่าปัญหาให้เราฟังตัวละครตัวแรกก็คือ Luna ผู้จัดการของตลาดซึ่งมีปัญหาน้ำท่วม ซึ่งตลาดนี้อยู่ติดกับแม่น้ำ และน้ำก็มักจะท่วมเข้ามาแบบไม่มีการเตือนล่วงหน้า สร้างความเสียหายให้กับร้านค้าในตลาด เขาจึงต้องการให้นำ AI เข้ามาช่วย 

Luna-Ai-quest
ภาพจาก https://research.google/ai-quests/intl/en_gb/quest/market-marshes

เมื่อเราเข้าใจปัญหาแล้ว เราก็จะไปพบกับ Mentor ของเราคือ ศาสตราจารย์ Skype ครับ ซึ่งเขาก็จะแนะนำขั้นตอนต่าง ๆ ให้เราทำตามในการนำ AI มาสร้างโมเดลการเรียนรู้ของเครื่องเพื่อแก้ปัญหานี้ครับ 


 

Professor-Skype
ภาพจาก https://research.google/ai-quests/intl/en_gb/quest/market-marshes

ซึ่งขั้นตอนแรกของภารกิจก็คือ เราต้องเข้าป่าไปรวบรวมเครื่องมือที่อยู่ในป่า เพื่อจำนำเอาข้อมูลมาใช้ในการสร้างโมเดลครับ โดยจะมีเครื่องมือ 12 ตัวที่เราต้องไปรวบรวมมาครับ 

Ai-Quest-Task1
ภาพจาก https://research.google/ai-quests/intl/en_gb/quest/market-marshes

ใน 12 ตัวนี้ เราจะเห็นว่ามีบางตัวอาจไม่ได้ช่วยมากเท่าไรนะครับ นั่นคือขั้นตอนที่เราจะต้องคดกรองต่อไป แต่ขั้นตอนต่อไปที่เจาจะให้เราทำคือการทำความสะอาดข้อมูลครับ ก็คือดูว่าในตัวข้อมูลมีอะไรขาดตกบกพร่อง หรือมีอะไรแปลกแยก (outliers) ไหม 


data-cleansing
ภาพจาก https://research.google/ai-quests/intl/en_gb/quest/market-marshes

อย่างรูปข้างบนนี้เราจะเห็นว่าข้อมูล Precipitation ในแถวที่สองหายไป เราก็คลิกได้เลยครับ และเขาก็จะมีข้อผิดพลาดอื่น ๆ ให้เราฝึกทำ เราเจอตรงไหนผิดเราก็คลิกตรงนั้นได้เลยครับ 

ขั้นต่อไปคือการทำ Feature Selection ครับ เขาจะให้เราเลือกข้อมูลจากเครื่องมือ 4 ตัวที่คิดว่าน่าจะเกี่ยวข้องมากที่สุด 

AI-Quest-Task3
ภาพจาก https://research.google/ai-quests/intl/en_gb/quest/market-marshes

เราก็ลองเลือกดูเลยครับ เมื่อเลือกเสร็จแล้วระบบก็จะสร้างโมเดลการเรียนรู้ของเครื่อง โดยโมเดลจะทำทำหน้าที่บอกบริเวณที่น้ำจะท่วมสูง (ขายของตรงนี้ไม่ได้เลย) กลาง (พอจะขายได้ถ้าตั้งร้านสูงหน่อย) และปลอดภัย (ตั้งร้านได้ไม่ต้องกังวล) และก็ถามทบทวนว่าเราเข้าใจสิ่งที่โมเดลสร้างใช่ไหม ให้ตอบคำถามให้ถูกนะครับ :)

understand-model
ภาพจาก https://research.google/ai-quests/intl/en_gb/quest/market-marshes

ขั้นต่อไปก็คือการฝึกสอนโมเดล ซึ่งเขาก็จะถามคำถามเพื่อเช็คว่าเราเข้าใจการฝึกสอนโมเดลไหมด้วยนะครับ เราก็ต้องตอบคำถามให้ถูกนะครับ

หลังจากนั้นเราจะได้ผลลัพธ์คือความแม่นยำของโมเดลเราตัวอย่างดังรูปครับ 


evaluate-model
ภาพจาก https://research.google/ai-quests/intl/en_gb/quest/market-marshes

ซึ่งถ้าได้ไม่ถึง 90% แนะนำให้กลับไปทำใหม่นะครับ ในความเป็นจริงเกิดได้จากหลายสาเหตุ แต่ในเกมนี้เน้นที่ feature ที่เราเลือกมาอาจยังไม่ได้เกี่ยวข้องที่สุด ให้เราคลิก improve forcast accuracy เพื่อกลับไปเลือกใหม่ครับ 

ในการเลือกใหม่นี้เขาจะบอกเราครับว่า ตัวไหนที่ไม่ใช่ High Relevance เราก็เอาตัวนั้นออก ขั้นตอนการเลือก Fearture นี้ถ้าเราเป็นผู้เชี่ยวชาญในโดเมน (domain expert) เราก็อาจเลือกได้ถูกต้องแต่แรก แต่ถ้าเราไม่ใช่ ก็ต้องลองดูครับ และในที่นี้เขาก็ช่วยแนะนำให้เราเลย เพื่อไม่ให้เราหัวเสียมากเกินไป :) 

 

final-result
ภาพจาก https://research.google/ai-quests/intl/en_gb/quest/market-marshes


ได้ 90% แล้ว เราก็เลือก Generate Forecast ได้เลยครับ 


หลังจากนั้นก็มีตัวอย่างการเอาไปใช้งานจริงครับ ก็จะมีคำเตือนขึ้นมาแบบนี้ครับ


Ai-quest-warn-flood
ภาพจาก https://research.google/ai-quests/intl/en_gb/quest/market-marshes

 

ก็ให้กดปุ่ม Take Action นะครับ แล้วเขาก็จะมีแผนผังให้เราจัดวางร้านแบบธรรมดากับแบบสูง โดยมีแผนที่บอกระดับน้ำสูง ตรงสีแดงคือสูงมากวางร้านไม่ได้ ตรงสีเหลืองน้ำท่วมกลางต้องใช้ร้านสูง และสีฟ้าปลอดภัยใช้ร้านสูงธรรมดาได้ เราก็จัดการวางเลยครับ 


AI-Quest-Task5
ภาพจาก https://research.google/ai-quests/intl/en_gb/quest/market-marshes

และเมื่อเราทำสำเร็จ Luna ก็จะออกมาขอบคุณเราครับ 

Luna-thanks
ภาพจาก https://research.google/ai-quests/intl/en_gb/quest/market-marshes

อ้อยังไม่จบนะครับ Professor Skype ก็จะมาถามเราให้ทบทวนขั้นการสร้างโมเดลการเรียนรู้ของเครื่องอีกทีหนึ่ง และถามคำถามส่งท้ายว่าคนกับ AI ทำงานร่วมกันได้ยังไง ซึ่งผมก็คิดว่าทุกคนคงตอบได้ไม่ยาก เมื่อทำภารกิจมาจนจบนะครับ 

และเขาก็จะปิดท้ายด้วยการให้เราดูวีดีโอที่ Google ทำโครงการพยากรณ์น้ำท่วมครับ ซึ่งผมก็แนะนำว่าให้ดูนะครับ 

โดยสรุปผมว่าเว็บไซต์นี้ดีมากนะครับ คือผมเชื่อว่ามีหลายคนที่สนใจการสร้างโมเดลการเรียนรู้ของเครื่อง แต่ยังไม่มีความรู้ความเข้าใจ ว่าขั้นตอนมันเป็นยังไง แล้วก็ไปเจอคำศัพท์อย่างการเตรียมข้อมูล การสำรวจข้อมูล feature selection และการฝึกโมเดล แล้วก็พยายามเจาะเข้าไปในแต่ละส่วน โดยไม่เข้าใจเลยว่าภาพใหญ่จริง ๆ มันคืออะไร อันนั้นจะทำให้เข้าใจยาก แต่ถ้าเข้าใจภาพใหญ่ก่อน แล้วค่อย ๆ เจาะรายละเอียดลงไปในแต่ละขั้นตอน จะทำให้เราเข้าใจได้ง่ายและดีขึ้นครับ ลองไปเล่นกันดูนะครับ 





วันพุธที่ 18 มีนาคม พ.ศ. 2569

เครื่องมือ AI ของสเปนติดตามคำพูดแสดงความเกลียดชังบนโซเชียลมีเดีย

hate-speech
Photo by Jon Tyson on Unsplash

Pedro Sánchez นายกรัฐมนตรีสเปน ได้เปิดตัวเครื่องมือ AI ของรัฐบาลเพื่อจัดลำดับแพลตฟอร์มโซเชียลมีเดีย โดยพิจารณาจากปริมาณคำพูดแสดงความเกลียดชัง (hate speech) ที่แพร่กระจายอยู่ในแต่ละเว็บไซต์

ระบบดังกล่าวมีชื่อว่า HODIO ซึ่งจะทำหน้าที่ติดตามวิวัฒนาการและการแพร่กระจายของเนื้อหาที่สร้างความเกลียดชังบนโซเชียลมีเดีย ผ่านการวิเคราะห์ข้อมูลกิจกรรมบนโซเชียลมีเดียที่เปิดเผยต่อสาธารณะ

Sánchez ระบุว่า "การขยายสัญญาณโดยอัลกอริทึม" (algorithmic amplification) ของคำพูดแสดงความเกลียดชัง จะถูกกำหนดให้เป็นความผิดทางกฎหมาย เนื่องจากรัฐบาลพยายามที่จะกดดันให้แพลตฟอร์มต่าง ๆ ต้องมีความรับผิดชอบต่อเนื้อหาที่เกิดขึ้น

อ่านข่าวเต็มได้ที่: Politico Europe โดย Milena Wälde 

วันอังคารที่ 17 มีนาคม พ.ศ. 2569

โรงยิมหุ่นยนต์ในเยอรมันใช้สำหรับฝึกหุ่นยนต์เหมือนมนุษย์

humanoid-working
ภาพจาก Interesting Engineering โดย Georgina Jedikovska

Technical University of Munich หรือ TUM ในประเทศเยอรมนี กำลังร่วมมือกับบริษัท NEURA Robotics เพื่อดำเนินงานในศูนย์วิจัยและฝึกอบรมด้านหุ่นยนต์ที่มีพื้นที่กว่า 25,000 ตารางฟุต

TUM RoboGym จะเป็นพื้นที่สำหรับหุ่นยนต์เหมือนมนุษย์ (humanoid robots) ในการเรียนรู้ภารกิจเฉพาะด้านจากมนุษย์ และทำการฝึกฝนซ้ำๆ จนชำนาญ ก่อนที่จะนำทักษะเหล่านี้ไปประยุกต์ใช้ในสถานการณ์จริง นอกจากเป้าหมายในการสะสมข้อมูลการฝึกฝนที่มีคุณภาพสูงแล้ว RoboGym แห่งนี้ยังจะถูกใช้เป็นสถานที่สำหรับฝึกอบรมวิศวกรและนักศึกษาอีกด้วย

อ่านข่าวเต็มได้ที่: Interesting Engineering โดย Georgina Jedikovska